ความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชของสายพันธุ์ข้าวผลผลิตสูง

ความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชของสายพันธุ์ข้าวผลผลิตสูง

The ability to compete with weeds of high yield rice lines

บทความวิจัย

โดย นาง รณชัย ช่างศรี

ผู้แต่งร่วม รณชัย ช่างศรี ธานี ศรีวงศ์ชัย* สราวุธ รุ่งเมฆารัตน์ และ รัตติกาน เกิดผล

ดาวน์โหลด

บทคัดย่อ

การทดสอบความสามารถของสายพันธุ์ข้าวผลผลิตสูงที่มีลักษณะรากที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชดีจำนวน 5 สายพันธุ์ได้แก่ No. 28, 52, 61, 116 และ 117 และไม่ดีจำนวน 5 สายพันธุ์ ได้แก่ No. 5, 51, 135, 102 และ 106 และพันธุ์เปรียบเทียบ (check) จำนวน 5 พันธุ์/สายพันธุ์ ได้แก่ CH1, IR64, Maravina, Sabita, และ SB562 ดำเนินการในฤดูนาปี 2559 ในสภาพแปลงทดลอง ศูนย์วิจัยข้าวชุมแพ การทดสอบมีสองระยะ คือในแปลงกล้าและแปลงปักดำ ในแปลงกล้าวางแผนการทดลองแบบ Systematic arrangement และในแปลงปักดำวางแผนการทดลองแบบ Split plot in RCB จำนวน 3 ซ้ำ ปัจจัยหลักคือการจัดการวัชพืช คือให้แปลงปลอดวัชพืช (Weed Free: WF) และ ปล่อยให้วัชพืชขึ้นแข่งขัน (Weed Competition: WC) และปัจจัยรองคือสายพันธุ์/พันธุ์ข้าว 15 สายพันธุ์/พันธุ์ จากการประเมินความสามารถในการคลุมวัชพืชในระยะกล้าพบว่ากลุ่มสายพันธุ์ข้าวที่มีลักษณะรากที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชดีมีความสามารถในการคลุมวัชพืชสูงกว่ากลุ่มสายพันธุ์ข้าวที่แข่งขันกับวัชพืชไม่ดี ส่วนในสภาพแปลงนาปักดำพบว่าการกำจัดวัชพืชมีผลต่อน้ำหนักแห้งของวัชพืชในแทบทุกระยะ ส่วนสายพันธุ์ข้าวมีผลต่อน้ำหนักแห้งของวัชพืชในบางระยะ กลุ่มสายพันธุ์ที่มีลักษณะรากที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชดีมีน้ำหนักแห้งของวัชพืชต่ำ และกลุ่มสายพันธุ์ที่มีลักษณะรากที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชไม่ดีดีมีน้ำหนักแห้งของวัชพืชสูงทั้งสภาพปลอดวัชพืช และมีการแข่งขันของวัชพืชในแทบทุกระยะ การแข่งขันของวัชพืชและสายพันธุ์ข้าวมีผลต่อทั้งจำนวนรวงต่อกอ ผลผลิต น้ำหนักเมล็ดต่อกอ และดัชนีเก็บเกี่ยว โดยกลุ่มสายพันธุ์ข้าวผลผลิตสูงที่มีลักษณะรากที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืชดีที่คัดเลือกได้จากการศึกษาในครั้งนี้ พิจารณาจากผลผลิต และองค์ประกอบผลผลิต ได้สายพันธุ์ผลผลิตสูงที่แข่งขันกับวัชพืชดีที่สุดคือ No. 116 และ 117 ซึ่งให้ผลผลิตสูงทั้งในสภาพปลอดวัชพืช (715 และ 790 กิโลกรัมต่อไร่) และในสภาพที่ไม่กำจัดวัชพืช (550 และ 626 กิโลกรัมต่อไร่) คำสำคัญ: ข้าวผลผลิตสูง ความสามารถในการแข่งขันกับวัชพืช

Abstract

Five high yielding lines of rice with good root traits related to good weed competition (No. 28, No. 52, No. 61, No. 116 and No. 117), five high yielding lines with poor root traits related to good weed competition (No. 5, No. 51, No. 135, No. 102 and No. 106) and five commercial rice variety checks (CH1, IR64, Maravina, Sabita and SB56) were evaluated in the main growing season 2016 at the Chum Phae Rice Research Center for two growth stages at seedling stage in rice nursery and at mature stage in the field of transplanted rice. In the seedling nursery, the systematic arrangement of the treatments was used, whereas a 2×15 split plot design with three replications was used in the transplanted rice field. Two weed management methods (zero weed competition and full weed competition) were assigned in main plots and 15 rice genotypes were arranged in sub plots. The results indicated that, in seedling nursery, the rice lines with good root traits related to weed competition had better competition with weed than the lines with poor root traits related to weed competition. In the transplanted rice field, zero weed treatment had lower weed dry weight than did full weed competition at all growth stages, and rice genotype had significant effect on weed dry weight at some growth stages. The genotypes with good root traits related to weed competition had lower weed dry weight than did the genotypes with poor root traits related to weed competition in all growth stages under both zero weed treatment and full weed treatment. Both weed competition and rice genotype had significant effects on number of ears per hill, grain yield, grain weight per hill and harvest index. The high yielding lines with good root traits related to weed competition were selected. The promising lines including No. 116 and No. 117 were selected based on grain yield and yield components. These lines had high grain yield under zero weed condition (715 and 790 kg/Rai, respectively (6.25 Rai=1 hectare)) and full weed competition condition (550 and 625 kg/Rai, respectively). Keywords; high yielding rice, weed competition ability

บทความที่ตีพิมพ์แล้ว

25

ตีพิมพ์ล่าสุด

ปีที่ 16 ฉบับที่ 2

Login